محمد مهدى ملايرى
331
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
است ، مطالب آن تقريبا در موضوعهاى مشخصى است و شايد بتوان همه را در سه موضوع خلاصه نمود ، يكى تعاليم و دستورالعملهايى است براى فرمانروايان و پادشاهان ، و ديگر تعاليم و اداب كسانى است كه همنشين سلطان و يا كارگزار و يا از نزديكان درگاهند ، و سوم نصايح و دستورالعملهاى مختلفى است كه بيشتر در پيرامون دوست و دوستى است . ولى كتابى كه به نام « الادب الصغير » چاپ شده داراى چنين وحدت موضوع و پيوستگى نيست ؛ بلكه عبارت از مجموعهاى از سخنان كوتاه و بلند است در موضوعهاى مختلف كه هيچگونه رابطهاى بين آنها نيست جز اينكه همه در مواضع اخلاقى و در حكمت و ادب است ؛ و به اين جهت الادب الصغير بيشتر از آن نوع كتابهاى اخلاقى است كه در ادبيات پهلوى به صورت كلمات قصار يا جوامع الكلم وجود داشته است .